Trends en uitdagingen in de softwaremarkt  

Een investeringsklimaat waar voorzichtigheid de boventoon voert en een sector die wordt gehinderd door ondergefinancierde R&D-afdelingen. Op het eerste oog niet de beste bouwstenen voor een gezonde software-economie. De opkomst van generatieve AI zorgt er echter voor dat bedrijven op een cruciaal keerpunt staan waarbij de kansen voor het grijpen liggen, aldus Miguel Álava (AWS) en Daniele Di Mattia (McKinsey). 

Miguel Álava, general manager Amazon Web Services (AWS) voor softwarebedrijven in de EMEA-regio, sprak over softwaretrends, investeringen en kansen voor regionale en wereldwijde expansie, met Daniele Di Mattia, partner bij McKinsey’s internationale praktijk Technology, Media & Telecommunications die softwarebedrijven in de Verenigde Staten, Europa en Israël bedient. Bijvoorbeeld over hoe softwarebedrijven in de regio Europa, Midden-Oosten en Afrika (EMEA) optimaal kunnen profiteren van kansen zonder daarbij onnodige risico’s te nemen.  

Het macro-economische klimaat voor softwarebedrijven 

De afgelopen jaren is het macro-economische klimaat flink veranderd. Investeerders zijn voorzichtiger geworden, waardoor software-executives zich gedwongen zien hun strategieën om te gooien als ze het beoogde rendement op hun investering willen bereiken. Dit brengt een heel nieuwe set uitdagingen met zich mee. ‘Het goede nieuws,’ zo stelt Di Mattia, ‘is dat software, vergeleken met andere sectoren en ondanks het zwakkere macro-economische klimaat, heel gezonde en aantrekkelijke langetermijninvesteringsmogelijkheden blijft bieden.’ 

Generatieve AI: commerciële kansen en het creëren van een gelijk speelveld 

Het zal geen verrassing zijn dat generatieve AI een veelbesproken onderwerp is. De hype en de discussies worden nog verder aangewakkerd nu generatieve AI-chatbots hun weg hebben gevonden naar de consumentenmarkt. Executives weten dat generatieve AI een positieve invloed gaat hebben op de productiviteit en het resultaat, maar tasten qua concrete cijfers nog in het duister. Di Mattia vergelijkt dit met de impact van Software as a Service (SaaS). ‘Iedereen wilde weten welke impact SaaS op de softwarebranche zou hebben. Inmiddels weten we dat SaaS de markt op z’n kop heeft gezet en dat staat met generatieve AI weer te gebeuren.’ 

Di Mattia onderbouwt zijn antwoord met data: ‘Het gaat om 3,5 biljoen dollar aan marktpotentieel. Op dit moment kan 60% van de taken worden geautomatiseerd en bijna de helft daarvan kan worden uitgevoerd met behulp van natuurlijk taalbegrip – natural language understanding.’ 

Bovendien is de voorspelling dat er met generatieve AI een gelijk speelveld wordt gerecreëerd. Wanneer er een nieuwe innovatie op de markt komt, kan dit de manier waarop bedrijven technologie inzetten als onderdeel van hun bedrijfsvoering fundamenteel veranderen. Dit biedt gevestigde bedrijven de mogelijkheid om, mits ze investeren in slimme oplossingen en een duidelijke strategie voor ogen hebben, hun leidende positie in een bepaald marktsegment opnieuw te bevestigen, terwijl het voor nieuwkomers een kans is om hun stempel te drukken en om een sterke marktpositie te verwerven. 

Behoefte aan een duidelijke generatieve AI-strategie 

Om het volledige potentieel van generatieve AI te kunnen benutten, is volgens Di Mattia ongeveer 1 biljoen dollar nodig. Di Mattia: ‘Dit zou 200-250 miljard dollar aan de Totaal Adresseerbare Markt (TAM) voor software kunnen toevoegen. Een enorme stimulans voor softwarebedrijven, die ervoor zorgt dat de markt voor bedrijfssoftware – die momenteel naar schatting een waarde van 700-800 miljard dollar vertegenwoordigt – met ongeveer 33% groeit.’ 

De afgelopen 1,5 jaar ligt de focus echter meer op kostenbeheersing dan op groei. Executives staan, wanneer ze het potentieel van de technologie willen benutten, voor moeilijke beslissingen als het gaat om hun bedrijfsvoering en financiële situatie. Dit betekent ook dat ze moeten gaan nadenken over de ontwikkeling van een duidelijke, datagestuurde strategie voor de invoering en implementatie van generatieve AI. 

Hiervoor is alleen wel een koerswijziging noodzakelijk, zoals Di Mattia in een aantal steekhoudende statistieken samenvat: 90% van de data is in de afgelopen twee jaar geproduceerd, volgens Science Daily. Daarentegen zegt 68% van de bedrijven dat ze nog altijd niet in staat zijn om waarde te creëren uit data. De nieuwe strategie moet dus gericht zijn op waardecreatie en het prioriteren van use cases die de grootste impact op het bedrijf gaan hebben. De generatieve AI-trend gaat over technologie, maar eigenlijk nog meer over het vinden van oplossingen voor complexe behoeften en uitdagingen. Het inzetten van generatieve AI moet stapsgewijs gebeuren en de impact ervan moet worden gemeten door data te verzamelen en op basis daarvan actie te ondernemen. 

De waarde van advies, partnerschappen en investeringen 

Veel bedrijven en organisaties hebben voor het ontwikkelen van hun generatieve AI-strategie behoefte aan deskundig advies en solide partnerschappen. Di Mattia raadt aan om dergelijke partnerschappen te combineren met complementaire oplossingen en systeemintegratoren. ‘Ga een stap verder dan productintegraties. Begin met het gezamenlijk benaderen van key accounts en ontplooi samen initiatieven op het gebied van thought leadership’, legt hij uit. Bovendien benadrukt hij dat de focus verschoven moet worden. Softwarebedrijven moeten hun aandacht meer gaan richten op wat hij noemt market-making. Zo stelt Di Mattia voor: ‘Investeer meer in activiteiten als het aantrekken van branche-adviseurs en ervaren CTO’s en in het financieren van zakelijke dienstverlening en technische aftersales-support.’ 

Tot slot geldt dat niets van dit alles mogelijk is zonder het magische derde ingrediënt: investeringen. Di Mattia legt uit dat de Amerikaanse economie en die van de EU (inclusief het VK) vijftien jaar geleden vrijwel even groot waren. Maar anno 2025 is er een behoorlijk verschil, dat vooral te wijten is aan de investeringen in technologie: de EMEA-regio heeft dit onvoldoende gedaan. De bedrijven die wél hebben geïnvesteerd, zien dat duidelijk terug in hun concurrentiepositie. Di Mattia licht toe dat ‘vooraanstaande bedrijven 1,7 keer meer investeren in R&D als het gemiddelde bedrijf en dat is essentieel als je marktleider wilt zijn en blijven.’ 

De perfecte storm 

We staan volgens Di Mattia met generatieve AI op een cruciaal keerpunt en dit zorgt, in combinatie met het behoedzame macro-economische klimaat, voor de nodige onzekerheid. Tegelijkertijd is het voor softwarebedrijven een uitgelezen kans om de concurrentie voorbij te streven, voortvarend en onverschrokken te zijn en om marktleiders in hun eigen segment te worden. 

Bedrijven bevinden zich nu in de perfect storm. Deze uitspraak zet Di Mattia kracht bij aan de hand van een citaat van F1-coureur Ayrton Senna (die vaak wordt aangehaald door McKinsey’s CEO): ‘Bij droog weer is het onmogelijk om vijftien auto’s in te halen, maar in de regen is dat een heel ander verhaal.’ Dit is hét moment om te investeren, om de ondernemer in je wakker te schudden en om ambitieus te zijn. Een prachtige afsluitende boodschap aan de hele softwarewereld.