Data als goudmijn: ‘Wij helpen beleggers aan een sterkere informatiepositie’ 

Beleggers en assetmanagers beschikken dankzij digitalisering over bergen aan data. Toch blijft veel van die kennis onbenut. Verstandige inzet van AI gaat dat veranderen: ‘We staan op de drempel van een nieuwe fase in analyse en productinnovatie, en een grote sprong vooruit in beleggingsbeslissingen’, voorziet David Bellaiche, Global Head of Products & Innovation bij de internationale asset servicer CACEIS. 

De financiële sector heeft de afgelopen decennia een ingrijpende digitalisering doorgemaakt. Transacties, rapportages en waarderingen verlopen al grotendeels geautomatiseerd, wat onder andere heeft geleid tot een nog steeds aanzwellende tsunami van data: marktinformatie, koersontwikkelingen, ESG-data, transactiestromen en gedetailleerde portefeuillegegevens, vaak in realtime. Die ontwikkeling heeft veel efficiëntie gebracht, maar kent ook een keerzijde. Veel beleggers en vermogensbeheerders zitten op een grote bult data, maar halen daaruit vaak maar een fractie van de mogelijke inzichten. Data blijft vaak versnipperd, moeilijk vergelijkbaar of beperkt tot rapportages achteraf. Voor institutionele beleggers is dat een groeiend probleem. Hun portefeuilles worden breder, de mix van beursgenoteerde en private assets complexer en de rapportagedruk hoger. ‘De centrale vraag voor beleggers, fondsbeheerders en assetmanagers is inmiddels niet meer: hoe verzamelen we meer informatie?’, ziet David Bellaiche. ‘De vraag is nu vooral: hoe maken we die kennis bruikbaar voor concrete keuzes?’ 

Verschuiving in de markt 

Met een achtergrond in kwantitatief vermogensbeheer, softwareontwikkeling en productinnovatie weet Bellaiche waarover hij spreekt. Als Global Head of Products & Innovation bij asset servicer CACEIS omschrijft hij deze tijd als een sluitstuk. ‘De eerste fase van digitalisering ging over het vastleggen van informatie. Daarna hebben we processen efficiënter gemaakt. Nu komen we in de fase van: hoe benutten we die data optimaal?’ Die vragen raken aan een bredere verschuiving in de sector. In een markt waarin informatie steeds sneller beschikbaar komt en marges voor dienstverlening steeds dunner worden, is grote behoefte aan snelle, betrouwbare analyse en interpretatie. Voor beleggers betekent dat concreet: eerder zicht op ontwikkelingen in de markt, beter inzicht in risico’s en meer context bij allocatiebeslissingen.  

Data als onbenut kapitaal 

Het meest waardevol is informatie die optimaal aansluit op de specifieke situatie van een portefeuille. En juist daarvoor bevindt CACEIS zich in een ijzersterke positie, stelt Bellaiche. Als asset servicer verwerkt en bewaart het immers grote hoeveelheden data over beleggingen, transacties en portefeuilles van institutionele klanten. Tot voor kort bleef die informatie binnen de operationele sfeer: nodig voor administratie, controle en rapportage. Volgens Bellaiche kan diezelfde data ook op een andere manier worden benut. ‘Als je kijkt naar het totaal van alle portefeuilles die wij administreren, dan heb je een enorme hoeveelheid informatie. Dat is een goudmijn, die tot nu toe maar gedeeltelijk wordt benut. De extra waarde schuilt in een laag van analyse die wij er overheen leggen, terwijl alle specifieke data zelf exclusief eigendom blijven van de klant.’ 

Een sterkere informatiepositie  

Door data te aggregeren en te anonimiseren, ontstaat zicht op bredere patronen in de markt. Denk aan verschuivingen tussen asset classes, veranderende liquiditeit of concentratierisico’s. Niet als indirecte, afgeleide informatie, maar heel specifiek, direct uit wat er feitelijk gebeurt in portefeuilles en transactiestromen. Bellaiche geeft een voorbeeld. ‘Dankzij onze rol als custodian zien wij zelfs de kleinste verandering in de liquiditeit in markten als eerste. Met die kennis kunnen we beleggers helpen aan een sterkere informatiepositie: minder afhankelijk van generieke benchmarks of vertraagde rapportages en direct zicht op wat de markt nu doet.’ 

Waarde verschuift in de keten 

De nieuwe rol die assetmanagement kan spelen voor beleggers, sluit direct aan op een bredere ontwikkeling: Bellaiche ziet de waarde in de keten verschuiven en de onderlinge rolverdeling veranderen. ‘Voor veel vermogensbeheerders liggen de belangrijkste bronnen van differentiatie steeds meer in productontwikkeling en distributie, terwijl een groot deel van het operationele model daartussen onder marge- en efficiëntiedruk staat.’ Hij formuleert het bewust scherp, omdat het raakt aan een herkenbare ontwikkeling: vermogensbeheerders besteden veel operationele processen uit aan gespecialiseerde partijen, omdat ze hun assetmanagement moeilijk zelf rendabel kunnen uitvoeren. Zeker nu rapportage-eisen en technologie-investeringen steeds meer tijd en geld vereisen. Dat zet partijen als CACEIS in een andere rol: niet als vermogensbeheerder of adviseur in de klassieke zin, maar dichter bij het besluitvormingsproces. ‘We willen zo dicht mogelijk bij de beslissingen van onze klanten zitten’, zegt Bellaiche. ‘Niet om die beslissingen voor hen te nemen, maar om ze beter te maken.’ Die nuance is voor hem belangrijk. ‘We gaan niet concurreren met assetmanagers – nooit. We gaan ze wel helpen met betere informatie. Zo kunnen we als asset servicer een stap opschuiven in de waardeketen: niet door de vermogensbeheerder te vervangen, maar door de kwaliteit van de informatie te versterken die de besluitvorming ondersteunt.’ 

Van rapportage naar richting 

Daarmee krijgen asset servicers als CACEIS er een belangrijke rol bij: naast administratie en rapportage ook interpretatie. En niet alleen maar rapporterend, maar ook vooruitkijkend. In de praktijk kan dat uiteenlopen van signalen dat de liquiditeit in een markt afneemt en trends in allocaties tussen regio’s of asset classes, tot veranderingen in risicoprofielen binnen portefeuilles. Bellaiche: ‘Het gaat niet om méér data. Het gaat om betere informatie. Informatie die relevant is voor jouw portefeuille.’  

Dat vraagt om maatwerk. Een standaardranglijst van beleggingsmogelijkheden en rendementen zegt immers weinig over de rol van een belegging in een specifieke portefeuille. Een fonds met een hoge rating kan voor de ene belegger waarde toevoegen en voor de andere juist niet, afhankelijk van doelstelling, risicobereidheid en samenstelling van de rest van de portefeuille. ‘Het gaat om weten en begrijpen wat een investering toevoegt. Met goede analyse en kennis van de beleggingsdoelen en portefeuille van de klant schuift die van “gestandaardiseerde selectie” naar “gepersonaliseerde besluitvorming”, voorspelt hij. ‘Vandaag is de selectie van beleggingen nog grotendeels georganiseerd rond generieke productranglijsten en brede categorieën. Morgen wordt dat contextueler, persoonlijker en meer portefeuillespecifiek.’ Oftewel: van kiezen uit algemene ranglijsten en vaste categorieën naar intelligente selectie, op basis van de specifieke samenstelling en prestaties van de klantportefeuille. ‘Elke belegger heeft andere behoeften. Het gaat niet altijd om de vraag welk fonds op enig moment in absolute zin het beste scoort, maar vooral om de vraag welk fonds in een gegeven context de meeste waarde toevoegt in jouw portefeuille.’  

AI versnelt, maar creëert ook risico 

Die stap van data naar inzicht is onder andere mogelijk door kunstmatige intelligentie. CACEIS past het op verschillende plekken al heel zorgvuldig toe. Bijvoorbeeld om ongestructureerde informatie te verwerken of om documenten te lezen en te vertalen naar gestructureerde data. Daarnaast zet het AI in om processen te verbeteren en risico’s eerder te kunnen signaleren. De impact daarvan is volgens Bellaiche aanzienlijk. ‘Met agentic AI kunnen we ontwikkeltijden met ongeveer 70% verkorten. Dat verandert niet alleen de snelheid van softwareontwikkeling, maar ook de manier waarop organisaties hun informatievoorziening inrichten.’ Structuur en controle zijn daarbij heilig, benadrukt Bellaiche: ‘Met alle beschikbare software kan iedereen straks toepassingen bouwen, maar als je dat niet controleert, krijg je chaos. De winnaars van straks zijn niet de bedrijven met de meeste tools of de luidste AI-claims, maar zij die de technologie inbedden en toepassen op een manier die beheersbaar, schaalbaar en goed controleerbaar is.’ 

Meer analyse, nieuwe producten 

De verwachte nieuwe golf in data-analyse komt volgens Bellaiche precies op het juiste moment. ‘Veel portefeuilles van institutionele partijen en bijvoorbeeld family offices zijn zeer omvangrijk, met duizenden posities in allerlei typen beleggingen – van obligaties en aandelen tot private markets en digitale activa zoals crypto. Hoe houd je daarin het overzicht? Het speelveld wordt breder en complexer. Juist daardoor groeit de behoefte aan een analyse die meer doet dan standaardinformatie bieden.’ 

Ook aan de productkant verwacht hij veranderingen. Private markets spelen daarin een belangrijke rol. ‘Die markt is nog niet volledig ontwikkeld. Maar dat gaat veranderen. Naarmate die markten verder volwassen worden, zal ook de behoefte groeien aan betere data, transparantie en infrastructuur.’ 

Controle blijft randvoorwaarde 

De inzet van nieuwe technologie roept uiteraard vragen op rond veiligheid, controle en afhankelijkheid. Cloudgebruik en samenwerking met grote technologiebedrijven bieden schaal en flexibiliteit, maar brengen mogelijk ook nieuwe kwetsbaarheden mee. CACEIS kiest daarin voor een afgewogen benadering. ‘Samenwerking met grote technologiepartners blijft onderdeel van de strategie, maar we accepteren geen leveranciersafhankelijkheid’, zegt Bellaiche. ‘En onze data bewaren we in Europa, in lijn met de regelgeving en de verwachtingen van onze klanten.’ 

Vooruitblik 

De richting is volgens Bellaiche duidelijk: data krijgt een centrale rol in het beleggingsproces, dankzij technologie die deze goudmijn optimaal weet te benutten. Voor beleggers maakt dat informatie en analyses actueler, toegankelijker en relevanter. Niet als doel op zich, maar als middel om beter onderbouwde keuzes te kunnen maken in een complexere markt. Daarmee verschuift ook de rol van partijen achter de schermen: van verwerking en verslaglegging naar het ontsluiten en toepasbaar maken van inzichten. Of, zoals Bellaiche het samenvat: ‘We hebben de data, nu moeten we die gebruiken.’