Meer dan geld geven: ‘Goed doen is het nieuwe rijk zijn’ 

Filantropie is urgenter dan ooit, vinden Anke van den Boog, oprichter van Net4kids en Hanneke Verburg, senior Philanthropy Officer van InsingerGilissen. Steeds meer ondernemers en families willen iets terugdoen voor de maatschappij op een manier die past bij hun waarden. Twee vrouwen met een missie in gesprek over de nieuwe kracht van geven, verbinden en betekenisvol vermogen. 

Waar komt jullie passie voor filantropie vandaan? 

Hanneke: ‘Ik wilde als jong meisje al voor de klas staan en iets betekenen voor anderen. Jarenlang werkte ik in het onderwijs, later als schooldirecteur. Maar toen ik het onderwijs verliet, miste ik de zingeving. Die drijfveer heb ik later teruggevonden bij Make-A-Wish Nederland, waar ik acht jaar directeur was. En nu, bij InsingerGilissen, help ik mensen die ook maatschappelijk rendement willen realiseren.’ 

Anke: ‘Ook ik wilde lerares worden. Mijn moeder werkte op een school in een achterstandswijk in Duitsland. Als kind zag ik hoe ongelijk de kansen waren. Later, toen ik in Nederland kwam wonen, dachten mijn man Loek en ik: “Wij hebben het zo goed, laten we iets terugdoen”. Samen richtten we een familiefonds op. We wilden niet zomaar geld storten bij een grote organisatie, maar zelf kiezen voor een eigen project en écht zien wat de resultaten waren. Toen bleek dat dat vrijwel nergens kon, besloten we het zelf te doen. Zo ontstond in 2003 Net4kids, een platform dat bedrijven en fondsen direct koppelt aan kinderhulpprojecten in Afrika en Azië. Investeerders kunnen zo direct volgen welke impact ze maken. Zij kiezen een project dat past bij hun core business of waar hun hart ligt.’ 

Waarom zouden ondernemers en vermogenden zich met filantropie moeten bezighouden? 

Anke: ‘Bedrijven hebben de kracht, kennis en middelen om verschil te maken. Dat heeft onze samenleving nodig. We kunnen niet alles aan de overheid overlaten. En eerlijk gezegd: de meeste ondernemers wíllen ook iets doen, maar weten niet goed hoe. We bieden hun de kans om dat structureel te doen op een manier die past bij hun kernactiviteiten. We zijn wat dat betreft echte matchmakers.’  

Hanneke: ‘Het aantal vermogenden en het vermogen van vermogenden groeit. En wordt verwacht door te groeien de komende jaren. Tegelijkertijd staan we aan de vooravond van iets historisch: de grootste vermogensoverdracht ooit. In de komende twintig jaar dragen de babyboomers hun vermogen over aan de volgende generatie. En dat brengt vragen met zich mee. De “next-gen” kijkt anders naar geld. Wat families die hun vermogen weten te behouden vaak gemeen hebben, is dat ze niet alleen duidelijke afspraken maken en hun governance goed op orde hebben, maar vooral ook dat ze waarden delen. Filantropie speelt daarin een bijzondere rol: samen bijdragen aan maatschappelijke doelen, schept betekenis en versterkt de onderlinge band.’ 

Anke: ‘Veel families richten daarom een gezamenlijke stichting op waarin ouders en kinderen samen besluiten waaraan ze geven. Wij doen dat zelf ook nog naast Net4kids. Onze dochters krijgen ieder een budget en kiezen hun eigen doel. Daar moeten ze zich dus in verdiepen. Dat leidt tot prachtige gesprekken aan tafel.’  

Wat zijn voorbeelden van samenwerking tussen bedrijven of vermogenden en maatschappelijke doelen die echt impact maken?  

Anke: ‘Net4kids heeft zo’n 25 projecten samen met 12 lokale organisaties in 9 landen, zoals een waterproject in Tanzania of een project voor vrouwelijke ondernemers in Rwanda. Maar we koppelen ook IT-bedrijven aan IT-opleidingen voor meisjes in India. Medewerkers geven online sollicitatietrainingen en ontwikkelen masterclasses. Dat geeft zingeving aan beide kanten. Ook ondersteunen we unieke projecten in Vietnam en India, bijvoorbeeld een Hospitality Service–opleiding. Jongeren die van straat komen leren in grote restaurants en hotels te werken. Een voormalig straatmeisje uit een van deze programma’s werkt nu als chef in een restaurant in Delhi. Dat is voor mij de echte impact. 

Bij ons digital-marketingproject in Ghana helpen we weer jonge studenten met trainingen in online marketing en het opzetten van een eigen social business. In dit geval in samenwerking met het Nederlandse bedrijf Improved Corporate Finance. Hun medewerkers geven inspirerende masterclasses, van timemanagement tot sales. Inmiddels is de lokaal opgerichte agency Webbeezwork zó professioneel dat ze zelfstandig draaien en eigen internationale klanten bedienen. De mensen en gemeenschappen die hulp krijgen, pakken hun kansen écht. Dat is heel inspirerend om te zien.’ 

Hanneke: ‘Wat ik daaraan mooi vind, is dat kennisdeling net zo belangrijk is als geld. Dat sluit aan bij hoe wij als bank naar filantropie kijken. Het is meer dan geven alleen.’  

Waar lopen ondernemers en vermogenden tegenaan als het gaat om filantropie?  

Hanneke: ‘Ondernemers willen bijdragen, maar weten niet hoe of wat. Ze zoeken inspiratie en richting: waar begin ik, hoe doe ik het goed? Wij kunnen hen helpen die eerste stap te zetten. Bij InsingerGilissen hebben we een programma ontwikkeld om de wereld van filantropie zichtbaar en tastbaar te maken door maatschappelijke initiatieven te laten zien aan onze klanten. We nemen groepen klanten mee naar bijvoorbeeld het Herseninstituut van Dick Swaab of een stichting als Net4kids. Ze zien dan met eigen ogen hoe betekenisvol dat werk is.’ 

Anke: ‘Herkenbaar. Dat is ook precies de reden waarom we Net4Kids hebben opgericht. En daarom organiseren wij ook zogeheten stakeholder trips. Dat zijn reizen naar onze projecten in Afrika of Azië. Dan gaan er tien nuchtere Nederlandse ondernemers mee en allemaal komen ze diep geraakt terug. Ze zien trotse, veerkrachtige kinderen die kansen grijpen. Dat doet iets met je.’ 

Hoe kunnen bedrijven zich op een succesvolle manier inzetten voor de maatschappij? 

Hanneke: ‘De sleutel is betrokkenheid. Niet alleen geld geven, maar ook kennis delen en partnerschappen aangaan. Wij begeleiden klanten van eerste idee tot uitvoering. We hebben ook een unieke samenwerking met bijvoorbeeld Ars Donandi, een onafhankelijke koepelstichting voor fondsen op naam. Zo kunnen families of ondernemers een eigen fonds oprichten, al bij leven of via hun nalatenschap.’ 
Anke: ‘Donateurs noemen wij daarom ook investeerders. Ze willen weten wat hun maatschappelijke “return on investment” is. Wij spreken de taal van het bedrijfsleven: professioneel, resultaatgericht en betrokken. Koppel je core business aan een goed doel en je ziet wat het doet voor de wereld én voor je eigen organisatie. Maar filantropie is veel meer dan dat. Medewerkers zijn vaak geraakt als ze via Zoom zien hoe hun training jongeren helpt aan een baan. Dat gevoel is onbetaalbaar. Dat is ook de reden dat onze retentiecijfers extreem hoog zijn. De looptijd om echt impact te kunnen maken is minimaal drie jaar. Maar vaak blijven bedrijven daarna langer hangen. Als ze eenmaal het verschil ervaren dat ze kunnen maken, willen ze niet meer stoppen.’ 

Groeit filantropie of staat het juist onder druk? 

Anke: ‘Het is een beetje dubbel. Politieke onzekerheid maakt bedrijven voorzichtiger, maar de behoefte om iets te betekenen is groter dan ooit. Familie- en bedrijfsfondsen blijven gelukkig investeren. En bedrijven die wél maatschappelijk betrokken zijn, trekken makkelijker jong talent aan. De nieuwe generatie wil werken bij organisaties die impact maken.’ 

Hanneke: ‘Dat herken ik. De opkomst van B Corps – Benefit Corporations – laat ook zien dat winst en zingeving steeds meer hand in hand gaan.’ 

Gaan vrouwen anders om met filantropie dan mannen? 

Hanneke: ‘Ja. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen over het algemeen meer kijken naar de impact van hun bijdrage en ze verdiepen zich sterker in de achterliggende waarden. Ze willen weten wat werkt, wat écht verschil maakt.’  

Anke: ‘En tegelijkertijd, vrouwen kiezen met hun hart en zijn op zoek naar echte verbinding. Een vrouwelijke ondernemer uit ons netwerk investeert in een project in Rwanda dat zich richt op ondernemende moeders, zodat zij uiteindelijk zelf in staat zijn het schoolgeld van hun kinderen te betalen. Voor haar echt een perfecte projectmatch met haar eigen bedrijf met uitsluitend vrouwelijke medewerkers.’ 

Hoe integreer je filantropie in je vermogens- of estateplanning? 

Hanneke: ‘Filantropie is meer dan geven. Het is een manier om maatschappelijke betrokkenheid vorm te geven, als onderdeel van bredere vermogens- en estateplanning. In gesprekken wordt duidelijk wat belangrijk is voor de klant en door structuur aan te brengen kunnen klanten de juiste keuzes maken. Het gaat niet om wat wij willen, maar wat past bij de klant. Filantropie is het vrijwillig geven – niet omdat het moet, maar omdat je iets wilt betekenen. Letterlijk betekent het “liefde voor de mensheid”. En die liefde zie je terug in de verhalen van onze klanten.’

Tot slot. Hoe kunnen vermogenden en bedrijven daadwerkelijk de stap zetten van goede intentie naar daadwerkelijk doen? 

Hanneke: ‘Begin met het gesprek: wat vind ik belangrijk, wat past bij mij? Filantropie hoeft bovendien niet altijd iets groots te zijn. Een klein gebaar kan veel betekenen. Wij helpen klanten dat concreet te maken en verbinden hen desgewenst met doelen waar ze zich betrokken bij voelen.’ 

Anke: ‘Die verbinding is belangrijk. Filantropie is geen soloproject. Door samen te werken, leer je van elkaar en wordt de impact groter. Daarom hebben we de Net4kids 500 opgezet, een ludieke maar tegelijk ook serieuze tegenhanger van die andere lijst van 500. Een lijst waar je wél in wilt staan. Ondernemers en professionals die jaarlijks €500 bijdragen, maken direct impact en worden onderdeel van een groeiende beweging. We organiseren bijeenkomsten, delen ervaringen en bouwen aan een netwerk van gelijkgestemden. We nodigen dan ook iedereen uit die voelt dat goed doen verder mag gaan dan een donatie: sluit je aan bij de Net4kids500 en word deel van een gemeenschap van betrokken gevers die samen écht verschil maken. Filantropie moet geen eiland zijn, maar een gemeenschap.’ 

Hanneke: ‘Ik hoop ook dat meer mensen ontdekken hoe vervullend het is om iets terug te geven. Filantropie is niet alleen goed voor de ander, maar ook voor jezelf. Er is onderzoek genoeg dat laat zien dat geven gelukkiger maakt. Of zoals ik graag zeg: goed doen is het nieuwe rijk zijn.’