Koninklijk erfgoed, UNESCO-tuinen en culinaire rijkdom vlakbij Madrid: de schoonheid van Aranjuez

De regio Madrid heeft méér te bieden dan de Spaanse hoofdstad. Zoals Aranjuez, een plaats die allure met cultuur en smaak combineert. Op slechts veertig minuten van Madrid vindt u hier niet alleen koninklijke paleizen en UNESCO-bekroonde tuinen, maar ook gastronomie van een hoog niveau. 

Wie Madrid bezoekt, ontdekt al snel dat de regio veel meer te bieden heeft dan alleen de bruisende hoofdstad. Zo deed de stad Aranjuez eeuwenlang dienst als koninklijke zomerresidentie en draagt sinds 2001 zelfs de status van werelderfgoed. Daarnaast komen de rivieren Taag, Jarama en Henares hier samen, wat zorgt voor een bijzonder en zeer vruchtbaar microklimaat. Deze combinatie van architectuur, koninklijke pracht en praal, en natuur geldt nog altijd als voorbeeld van landschapskunst.

Authentieke ‘aardbeientrein’

Het prettige is dat Aranjuez zeer goed bereikbaar is. Met de stoptrein vanuit Madrid staat u in drie kwartier in het centrum van de stad. Wie in het voorjaar of najaar gaat en toe is aan iets bijzonders, boekt een ritje op de historische tren de la fresa, oftewel: de ‘aardbeientrein’. Deze trein volgt de route van de eerste spoorlijn in de regio Madrid uit 1851 en is zonder meer een bijzondere ervaring. De rijtuigen zijn namelijk ruim honderd jaar oud en binnen word je verwelkomd door acteurs in traditionele kledij. Zij strooien niet alleen met grappen en sketches, maar trakteren ook op de beroemde aardbeien van Aranjuez, de delicatesse waaraan de trein zijn naam ontleent. 

Grandeur van het Spaanse hof

Het hart van Aranjuez wordt gevormd door het Koninklijk Paleis, dat in 1587 gebouwd werd in opdracht van de toenmalige koning Filips II. De bouw van dit paleis, bedoeld als zomerresidentie voor de Spaanse koninklijke familie, duurde in totaal meer dan twee eeuwen. Het resultaat mag er dan ook zijn: de rijkgedecoreerde zalen, de koninklijke kapel en de privévertrekken tonen de verfijnde smaak van het Spaanse hof. Niet te missen is Casa del Labrador, een neoklassiek buiten- en rustverblijf.

Grootste paleistuinen van Zuid-Europa

Ook de ruim 100 hectare groen rondom het paleis is indrukwekkend. Hier bevinden zich de grootste paleistuinen van Zuid-Europa: Jardín del Príncipe, Jardín de la Isla, Jardín del Parterre en Jardín de Isabel II. Oneindig struinen langs exotische bomen, geometrische bloemperken en vele fonteinen, die elk een eigen mythologisch verhaal vertellen. Enkele markante fonteinen zijn bijvoorbeeld Fuente de Hércules y Anteo, Fuente de Hércules e Hidra, en Fuente del Niño de la Espina.
Leuk weetje: deze paleistuinen kregen internationale bekendheid dankzij componist Joaquín Rodrigo. Hij liet zich in 1939 door de tuinen inspireren voor zijn beroemde Concierto de Aranjuez, een van de meest gespeelde Spaanse werken van de 20e eeuw.

Architectonische hoogstandjes

Het culturele aanbod van de stad gaat verder dan paleizen en tuinen. Het Museum van de Koninklijke Falúas Reales toont de luxueus versierde schepen waarmee het vroegere Spaanse koningshuis de Taag bevoer. Teatro Real Carlos III en Plaza de la Iglesia de San Antonio brengen bezoekers terug naar de 18e-eeuwse stadscultuur. Plaza de Toros is zoals de naam doet vermoeden een stierenvechtersarena en behoort met een bouwjaar uit 1783 tot een van de oudste in Spanje. Ook het klooster van San Pascual is een markante plek in de stad en zeker een bezoekje waard.

La Huerta: de vruchtbare tuin van Spanje

Aranjuez bestaat niet louter uit steen en marmer; het is ook een plek waar de ‘campo’ dichtbij is en verse producten van het land een grote rol spelen. Door het milde microklimaat en de irrigatiesystemen uit de tijd van de Habsburgers is de grond zeer vruchtbaar. Al sinds de Renaissance voorzien de tuinderijen langs de Taag (La Huerta) het Spaanse koningshuis van verse producten. Tegenwoordig zijn vooral de plaatselijke aardbeien en artisjokken beroemd. De aardbeienoogst in het voorjaar is zelfs een waar festijn, dat de hele stad in beweging brengt. Zelf een tuinderij bezoeken? Dat kan. Met rondleidingen en proeverijen krijgt u een unieke blik achter de schermen van een eeuwenoude voedselproductie.

Seizoen bepaalt menukaart

De gastronomie van Aranjuez is onlosmakelijk verbonden met de vruchtbare gronden langs de Taag. Het bekendst zijn de witte en groene asperges, die tot de beste van Spanje worden gerekend. Opvallend detail: het gaat om een variëteit die ooit uit Nederland werd gehaald en sindsdien volledig is ingeburgerd in de lokale keuken. Samen met artisjokken, sla, aardbeien en andere producten uit de omliggende boomgaarden vormen ze de basis van de lokale keuken, wat varieert van traditionele stoofgerechten tot moderne tapas en aardbeiendesserts. Casa José behoort tot de culinaire top met een Michelinster en verfijnde menu’s waarin groenten en fruit uit de regio de hoofdrol spelen. Aguatinta en Carême laten zien hoe de moderne Spaanse gastronomie zich vernieuwt met creatieve accenten. Ook Casa Pablo, bekend om zijn seizoensgebonden gerechten, en A Terra Delapio, waar traditionele smaken in een moderne jasjes worden gestoken, zijn absolute aanraders.

Innovatieve wijnhuizen

Uiteraard speelt ook wijn een belangrijke rol. Wijnhuizen waar innovatie, kwaliteit en traditie samenkomen zijn bodegas Real Cortijo en El Regajal. Real Cottijo is opgericht door Karel III in de 18e eeuw en herbergt indrukwekkende ondergrondse kelders waar wijn eeuwenlang uitsluitend voor het hof werd opgeslagen. Tegenwoordig zijn deze gewelven ook toegankelijk voor bezoek en kan een proeverij gecombineerd worden met een rondleiding. El Regajal biedt een wat moderner perspectief: dit wijnhuis verbindt wijnbouw met ecologie. Zo worden er niet alleen druiven verbouwd maar is het ook een beschermd natuurgebied voor vlinders.