‘Pensioen is geen bijzaak, het raakt direct je werkgeverschap’

Wind, golven en druk scheepvaartverkeer: de hardwerkende loodsen van Nederlands Loodswezen zijn dag en nacht in touw. Dus is het prettig dat ze hierbij vakkundig ondersteund worden door medewerkers aan de wal die – net als de loodsen zelf – zorgeloos en tijdig zijn overgestapt naar het nieuwe pensioen. Samen met Marianne de Boer van a.s.r. blikt directeur Herman Broers terug op deze overstap en de gemaakte keuzes. 

Een sleutelfiguur in Nederlands Loodswezen is Herman Broers, zelf registerloods in regio Rotterdam-Rijnmond en tevens directeur van Nederlands Loodswezen B.V. Hij leidt een team van 450 gespecialiseerde medewerkers dat ervoor zorgt dat loodsen op een veilige en effectieve manier gigantische schepen door drukke scheepsroutes kunnen navigeren. Een van de recente wapenfeiten was het regelen van een nieuwe toekomstbestendige pensioenregeling voor deze ondersteunende medewerkers.  

Marianne de Boer kent de uitdagingen waar Broers voor staat van dichtbij. Als chief commercial officer pensioenen bij a.s.r. is zij verantwoordelijk voor commercie en business development en helpt ze bedrijven bij de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel. Samen met Broers blikt ze terug op de overstap van Nederlands Loodswezen naar een nieuwe regeling conform de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Was het een soepele vaart, of lagen er onverwachte klippen op de route? 

Waarom zijn jullie al vroeg aan de slag gegaan met de Wtp? 

Broers: ‘Omdat we inzagen dat als je te lang wacht, je vastloopt door een dreigend gebrek aan beschikbare pensioenadviseurs. Wij zijn eind 2022 al begonnen met de eerste stappen. Op 1 januari 2025 zijn we overgegaan naar een nieuwe regeling, na een zorgvuldig proces met sociale partners en adviseurs. Zo konden we de medewerkers goed meenemen in de verandering. Eigenlijk waren we al eind 2023 klaar voor de overstap per 2024, maar we hebben er bewust voor gekozen om nog een jaar te nemen. We wilden dat medewerkers echt de tijd kregen om de verandering te begrijpen en we wilden eventuele vragen volledig kunnen beantwoorden. Dat extra jaar hebben we benut om alles helder uit te leggen en de puntjes op de i te zetten.’ 

De Boer: ‘Ik vind dat heel verstandig. Veel bedrijven wachten af, maar dan krijg je in 2027 een file van werkgevers die tegelijk moeten overstappen. Die gaan problemen krijgen met adviescapaciteit en besluitvorming. Door nu al over te stappen, heb je meer controle en rust in het proces. Dat is voor iedereen beter. Je wilt medewerkers niet iets opdringen, maar hen meenemen in het proces.’ 

Wat hield de oude pensioenregeling van Nederlands Loodswezen in, en wat is er veranderd? 

De Boer: ‘Voorheen had het Loodswezen een middelloonregeling waarbij je pensioen werd berekend op basis van je gemiddelde salaris. Veel werkgevers hebben nog zo’n oude regeling waarbij de pensioenuitkering vastligt – de zogeheten defined benefit. Met de komst van de Wtp ligt in de regeling de pensioeninleg vast en niet de uitkering, de defined contribution. Deze wordt bepaald op basis van de beleggingsrendementen en de rente van dat moment. Daarmee moet het stelsel beter aansluiten bij de wensen van nu: een flexibelere, persoonlijkere en toekomstbestendigere pensioenregeling.’ 

Broers: ‘Die overstap vraagt om uitleg, want werknemers willen weten: wat betekent dit voor mij? Daarbij was het nadrukkelijk niet ons doel om arbeidsvoorwaarden of premies aan te passen. Onze medewerkers merken bij het opbouwen van pensioen financieel dan ook geen verschil: het budget en de premie zijn hetzelfde gebleven, alleen de pensioenopbouw zelf is anders.’ 

De Boer: ‘In het nieuwe stelsel ligt de nadruk op transparantie en flexibiliteit door persoonlijke keuzes. Werknemers zien direct hoeveel geld hun werkgever inlegt en hoe hun pensioen zich ontwikkelt. Dat vergroot het bewustzijn, maar vraagt ook om goede communicatie, bijvoorbeeld over eventuele risico’s. De hoogte van het pensioenkapitaal kan tot aan de pensioendatum namelijk variëren omdat het pensioengeld wordt belegd. Op de pensioendatum kan de deelnemer kiezen voor een vaste maandelijkse pensioenuitkering – vaste uitkering – of een uitkering die kan stijgen als het goed gaat op de beurs – variabele uitkering -, maar ook lager kan uitvallen in mindere jaren.’ 

Hoe zijn jullie het proces gestart?  

Broers: ‘Een pensioen is een belangrijke secundaire arbeidsvoorwaarde waar huidig en potentieel personeel waarde aan hecht. Dat moet goed geregeld zijn, en daar moet iedereen een helder beeld bij hebben. Een van de eerste dingen die we daarom hebben gedaan, is de vakbonden erbij betrekken – vanaf dag één. We hebben binnen het Loodswezen met drie vakbonden te maken, zij waren essentieel om draagvlak te creëren. Vanaf het begin hebben we gezamenlijke sessies gehouden, waarin onze pensioenadviseur en a.s.r. stap voor stap uitlegden wat de impact van de Wtp is en welke keuzes we het beste konden maken. Doordat we dit traject samen met de vakbonden doorliepen, leerden we er hand in hand steeds meer over.’ 

De Boer: ‘Veel werkgevers wachten eerst af en ontwikkelen eerst hun eigen plan voordat ze hierover in gesprek gaan met vakbond of OR. Dat is niet verstandig. Als je vanaf het begin een open dialoog voert, neem je mensen mee in het proces en verloopt dat proces uiteindelijk soepeler.’  

Hoe hebben jullie de communicatie aangepakt? 

Broers: ‘We merkten dat mensen vooral zekerheid wilden: blijft mijn pensioenopbouw gelijk? Krijg ik straks wat ik verwacht? Maar buiten dat werkt de regeling natuurlijk ook anders. Daarom hebben we ervoor gezorgd dat iedereen precies wist wat er ging veranderen. Daarover hebben we samen met a.s.r. en onze pensioenadviseur meerdere sessies gehouden, zowel online als fysiek. De adviseur en a.s.r. hebben hier de nieuwe regeling en de wijzigingen toegelicht. Daarnaast hebben we een intranetpagina ingericht met alle relevante informatie, veelgestelde vragen en konden medewerkers via een vergelijkingstool zien hoe hun pensioen eruitziet in het nieuwe stelsel. Toen ze zagen dat er qua premie-inleg en opbouw niets veranderde, was er eigenlijk weinig weerstand.’ 

De Boer: ‘Dat sluit aan bij wat we vaker zien: zolang er nu geen negatieve financiële impact is qua inleg en opbouw en de overgang soepel verloopt, zijn werknemers vaak sneller gerustgesteld dan werkgevers soms verwachten. Hebben jullie hierover nog vragen gekregen vanuit de werknemers?’ 

Broers: ‘Nee, geen enkele! En geloof me, als er iets niet goed zat, had ik dat meteen gehoord. Onze medewerkers zijn mondig genoeg als het om hun geld gaat. Dus in dit geval is dat echt een heel goed teken.’ 

Pensioen is een van de belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Helpt het ook daadwerkelijk bij het aantrekken en behouden van personeel? 

Broers: ‘Bij ons is goed werkgeverschap essentieel, in alle opzichten. De instroom en het behoud van werknemers is van fundamenteel belang. Een goede pensioenregeling is hierin geen bijzaak, het raakt direct je werkgeverschap. Werknemers kijken niet alleen naar salaris, maar ook naar secundaire arbeidsvoorwaarden zoals pensioen inclusief het partner- en nabestaandenpensioen. Al dat soort dingen helpen om mensen aan te trekken en te behouden.’ 

De Boer: ‘Dat merken wij ook bij andere werkgevers. Pensioen is een vorm van waardering. Mensen realiseren zich steeds meer wat het betekent voor hun toekomst. Daarom is het belangrijk dat werkgevers dit actief onder de aandacht brengen, richting zowel huidige medewerkers als nieuw talent dat je wilt aantrekken.’ 

Het Loodswezen doet ook mee aan a.s.r. Vitality. Waarom? 

De Boer: ‘Vitality is een programma dat we onze relaties gratis aanbieden naast onze pensioenregelingen, omdat financiële fitheid en fysieke fitheid hand in hand gaan. Pensioen is belangrijk, maar vitaal blijven tot én na je pensioneren is minstens zo essentieel. Dit programma stimuleert mensen om in beweging te blijven door ze, bijvoorbeeld met een korting op diverse producten en activiteiten, te belonen voor een gezonde leefstijl.’ 

Broers: ‘Precies. Wij zorgen graag goed voor onze mensen, die veelal zwaar werk doen in onregelmatige werktijden. En net als veel andere sectoren hebben ook wij te maken met vergrijzing en lage instroom. Daarom is vitaliteit voor ons geen modewoord, maar keiharde noodzaak. Voor ons is dit een heel waardevolle aanvulling op de pensioenregeling. We helpen onze mensen graag om zo lang mogelijk fit te blijven. Vitality helpt daarbij.’ 

Hoe kijken jullie nu terug op het proces van de overstap? 

Broers: ‘Ik ben vooral heel trots en tevreden dat we deze stap op tijd hebben gezet. Het proces was intensief, maar doordat we onze werknemers vanaf het begin goed hebben meegenomen is de overgang soepel verlopen. Onze adviseur en a.s.r. hebben ons uitstekend begeleid, met transparante communicatie en een betrouwbare uitvoering. Ook de ondersteuning aan onze medewerkers was goed geregeld en a.s.r. Vitality is een mooie extra. Bovendien kon ik bij vragen altijd met mijn vaste contactpersoon bellen, wat veel vertrouwen gaf in het proces.’ 

De Boer: ‘Volgens mij hebben jullie het voorbeeldig aangepakt. Op tijd beginnen, iedereen meteen betrekken en financiële veranderingen beperken. Loodswezen heeft laten zien hoe het moet: zorgvuldig, met oog voor de werknemers en op een moment dat je nog zelf de regie hebt.’ 

​