Arbeidsongeschiktheids­regeling pensioen Yara veiliggesteld: ‘Zonder dit maatwerk stonden we met de rug tegen de muur’

De komst van het nieuwe pensioenstelsel dwingt bedrijven en pensioenfondsen tot nieuwe keuzes. Zoals chemieconcern Yara Nederland: dat had bij eenzelfde aanbieder het pensioen én een arbeidsongeschiktheidsverzekering lopen. Maar toen Yara koos voor een pensioen buy-out, viel die verzekering tussen wal en schip. Snel maatwerk van a.s.r. bracht uitkomst. ‘Dit was de enige manier om onze unieke regeling veilig te stellen.’ 

Het zal je maar gebeuren: je pensioenfonds beëindigen en daarbij ongemerkt je arbeidsongeschiktheidsverzekering kwijtraken. Dat dreigde bij Yara Nederland toen het ervoor koos om het inmiddels gesloten pensioenfonds voor de 900 medewerkers via een buy-out om te zetten in een pensioenverzekering. Hoe dat kon gebeuren, verdient korte uitleg. Die arbeidsongeschiktheidsregeling was door Yara ooit in eigen beheer opgezet. Met eigen regels, eigen uitkeringen en eigen geld op de balans. Tot het jaar 2000: toen verbood de wetgever bedrijven om hun eigen verzekeringsmaatschappij te zijn en bracht Yara die dekking onder bij de toenmalige pensioenaanbieder, met toestemming van De Nederlandsche Bank. Dat liep naar wens, tot Yara medio 2024 aan de slag ging om per 1 januari 2025 het pensioenfonds via een buy-out op te heffen, en toen ontdekte dat daarmee de arbeidsongeschiktheidsverzekering zou vervallen. Razendsnel moest er een alternatief komen, met dezelfde ruime voorwaarden. Johan van den Hende (HR Servicemanager bij Yara Nederland), Peter Vlaeminck (voormalig voorzitter van Pensioenfonds Yara Nederland) en Arnoud van der Meijden (accountmanager Inkomen bij a.s.r.) vertellen hoe ze dat voor elkaar kregen. ‘Andere partijen zeiden dat het onmogelijk was. Maar uiteindelijk is het toch gelukt om onze regeling bijna een-op-een over te zetten.’ 

Waarom moest jullie arbeidsongeschiktheidsregeling opnieuw worden ondergebracht? 

Vlaeminck: ‘We hebben ons pensioenfonds vorig jaar geliquideerd omdat de nieuwe pensioenwetgeving de regeling complexer maakte, wij inmiddels een gesloten fonds waren en onze populatie grotendeels bestond uit oudere werknemers. Voor het reguliere ouderdoms- en nabestaandenpensioen kozen we voor een buy-out. De arbeidsongeschiktheidsregeling kon daarin echter niet mee. Daar moesten we dus een aparte oplossing voor vinden – en snel.’ 

Van den Hende: ‘Het bijzondere aan onze verzekering was dat wij deze sinds de jaren negentig zelf hadden opgezet met ruime dekkingen. Bijvoorbeeld: als een operator door medische oorzaak uit de ploegendienst moet, verliest hij ook zijn ploegentoeslag van 31%. UWV vult dat verlies niet aan, daarom hebben wij dat in onze verzekering wél opgenomen. Dat is uniek en daardoor niet eenvoudig bij een andere verzekeraar onder te brengen.’ 

Waar liepen jullie in dit proces tegenaan? 

Van den Hende: ‘De grootste uitdaging zat in het zogeheten inloop- en uitlooprisico. We hadden mensen die al een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvingen. Daarvoor had het pensioenfonds een voorziening in zijn boeken opgenomen die moest worden overgedragen. Maar bijna geen enkele verzekeraar wilde dat risico overnemen. We stonden letterlijk met de rug tegen de muur.’ 

Vlaeminck: ‘Daar komt bij dat we als relatief klein fonds weinig speelruimte in de markt hadden. Andere partijen haakten af of kwamen met onhaalbare oplossingen of premies.

Van der Meijden: ‘In zulke situaties kom je niet weg met een standaardpolis, dan is er maatwerk nodig. Je moet kijken naar de bestaande regeling, de zieke werknemers én de opgebouwde reserve. Met onze flexibele IT en modulaire producten konden we een oplossing bouwen die dicht aansloot bij Yara’s oude dekking. Het was een flinke puzzel en een intensief proces, maar het werkte.’ 

Hoe zag dat maatwerk er concreet uit? 

Vlaeminck: ‘Het pensioenfonds had ook een bestemmingsreserve opgebouwd, waarmee nieuwe gevallen gefinancierd konden worden. Samen met a.s.r. kozen we voor een constructie waarbij die reserve werd overgedragen, maar waarbij Yara als werkgever deels garant bleef staan. Dat is niet de goedkoopste optie, maar wél de enige manier om alles voor de werknemers netjes af te dekken.’ 

Van den Hende: ‘Daarnaast werd de nieuwe regeling opgebouwd uit vier modules: basis WIA, aanvulling voor hogere inkomens, een regeling tussen 35 en 80% arbeidsongeschiktheid en nog een aanvullende dekking van 10%. Zo konden we onze unieke voorwaarden grotendeels behouden. Dat was cruciaal voor draagvlak bij medewerkers en bonden.’ 

Van der Meijden: ‘Wat ons onderscheidde, was dat we bereid waren om mee te denken over de mensen die al ziek waren en al een uitkering kregen. Daarvoor maakten we samen een afrekenconstructie, in plaats van alles vooraf te financieren. Dat soort flexibiliteit vind je niet overal.’ 

Welke rol speelde jullie adviseur daarbij? 

Van den Hende: ‘We hebben dit proces inderdaad niet alleen gedaan. Onze onafhankelijke adviseur was vanaf het begin betrokken. Zij kenden de markt en wisten welke verzekeraars dit überhaupt aankonden. Ook hielpen ze bij de berekeningen en de gesprekken met bonden en de deelnemersraad. Zonder hun begeleiding was dit nooit zo snel en zorgvuldig gegaan. Ook samenwerking met de bonden was cruciaal – gelukkig verliep deze heel goed. Doordat de adviseur en a.s.r. de berekeningen heel snel en accuraat konden opleveren, was het vertrouwen wederzijds aanwezig en kon snel draagvlak worden gecreëerd.’ 

Vlaeminck: ‘Het hielp enorm dat onze adviseur ons scherp hield en tegelijk het gesprek met a.s.r. faciliteerde. Zo konden we ons als bestuur en werkgever richten op de inhoud en het draagvlak.’ 

Hoe verliep de samenwerking met a.s.r.? 

Van den Hende: ‘Die was meteen intens. We begonnen het proces in het voorjaar maar de verzekeringsmaatschappijen konden hun voorstellen pas na de zomer opleveren en alles moest rond zijn vóór 1 januari. Daarvoor moesten medewerkers nog instemmen, waren er voorlichtingssessies en zijn er brieven gestuurd. En dan moest het geld ook nog fysiek van het pensioenfonds naar de verzekeraar. Rond kerst was het echt spannend.’ 

Vlaeminck: ‘We waren laat, maar dankzij korte lijnen en veel overleg met a.s.r. en onze adviseur is het gelukt. De eerste uitkeringen zijn vanaf 25 januari zonder problemen betaald. Nul klachten, nul ruis. Dat is echt bijzonder.’ 

Van der Meijden: ‘Ja, daar waren we wel tevreden over. De eerste indruk die je als verzekeraar maakt, hangt toch af van of mensen hun geld op tijd krijgen. Wij hebben alles op alles gezet om dat vlekkeloos te laten verlopen. En dat is gelukt.’ 

Wat doen jullie nu extra aan duurzame inzetbaarheid? 

Van den Hende: ‘We hadden al jaren een eigen wellbeing-programma, maar dat was versnipperd. Bij a.s.r. krijgen we nu toegang tot a.s.r. Vitality, waardoor we ons eigen programma konden verbreden en professionaliseren. We gaan nu bijvoorbeeld de a.s.r. Vitality-app introduceren waarmee medewerkers hun beweging bijhouden, punten verdienen en beloningen krijgen. Dat loopt van korting op sporthorloges tot iets simpels als een goedkope wasbeurt voor je auto. Het klinkt klein, maar het maakt vitaliteit tastbaar. En we merken dat vooral jongere collega’s enthousiast zijn.’ 

Van der Meijden: ‘Die duurzame inzetbaarheid is inderdaad essentieel. Het gaat niet alleen om verzekeren, maar ook om uitval voorkomen. Zorgen dat mensen gezond en productief blijven, zodat ze minder risico lopen op uitval. Daarmee dragen we niet alleen bij aan zekerheid voor nu, maar ook aan vitaliteit voor later.’ 

Wat betekent deze oplossing voor de medewerkers? 

Vlaeminck: ‘Voor medewerkers betekent dit continuïteit. Ze zijn verzekerd onder dezelfde voorwaarden, maar nu met de zekerheid van een grote verzekeraar. Niet meer afhankelijk van een klein fonds dat op termijn zou verdwijnen.’ 

Van den Hende: ‘Voor de bonden en medewerkers was dat doorslaggevend. Er was unaniem draagvlak. En eerlijk is eerlijk: we hadden niet verwacht dat het zo soepel zou gaan. We zijn echt tevreden.’ 

Wat voor cijfer geven jullie deze uitkomst? 

Van den Hende: ‘Ik kan het samenvatten in twee woorden: flexibel en meedenkend. Dat is wat we van a.s.r. hebben gekregen. Voor mij krijgt dit traject een 8,5.’ 

Vlaeminck: ‘Voor de mensen hebben we het maximaal haalbare eruit gehaald. Zekerheid, continuïteit en behoud van een gunstige regeling. Ik zou dit traject een 9 geven.’ 

Zijn er meer kleine pensioenfondsen in een vergelijkbare situatie? 

Van der Meijden: ‘Zeker, we zien steeds meer pensioenfondsen die vanwege de Wet toekomst pensioenen, oftewel Wtp, ook hun arbeidsongeschiktheidsregeling opnieuw onder de loep nemen. De Wtp maakt de uitvoering complexer en fondsen willen voorkomen dat ze met ongedekte risico’s blijven zitten. Voor kleine en middelgrote fondsen is het bijna onhaalbaar om dat zelf te regelen. Zij zoeken een verzekeraar die niet alleen het risico overneemt, maar ook de expertise en systemen heeft om de uitvoering goed te regelen. Deze casus met Yara staat niet op zichzelf – er zijn tientallen fondsen die tegen dezelfde vragen aanlopen.’ 

Welke tips hebben jullie voor zulke pensioenfondsen? 

Vlaeminck: ‘Mijn tip: ga niet meteen te ver de diepte in. Dan kun je makkelijk verdwalen en verzuipen. Maak eerst helder wat je wilt en zoek op basis daarvan een partner die je kan helpen en die jij vertrouwt. Dan kun je vervolgens samen echt de diepte in en alles tot in detail uitwerken. Als je vanaf dag één op alle uitzonderingen hamert, vind je nooit een oplossing.’ 

Van den Hende: ‘En kies een partij die bereid is maatwerk te leveren. Dat vertrouwen moet er zijn. Alleen dan kom je er samen uit.’ 

Van der Meijden: ‘Voor fondsen die nu nog twijfelen: ga tijdig het gesprek aan met je adviseur en een verzekeraar. Wacht niet tot het laatste moment, want dit soort trajecten kosten tijd en precisie. Maar weet ook: er is vaak meer mogelijk dan je denkt.’ 

En hoe kijkt a.s.r. terug op dit traject?  

Van der Meijden: ‘Wat ik mooi vind aan deze case, is dat wij de medewerkers van Yara duidelijkheid hebben kunnen geven, waarbij de uitkeringen vanaf dag één vlekkeloos doorliepen. Voor de komende jaren biedt de regeling zekerheid en sluit ze goed aan op de nieuwe pensioenrealiteit, zonder dat er gaten vallen. En we kijken samen met Yara en hun medewerkers naar de langere termijn, doordat we samen bouwen aan bredere inzetbaarheid en gezondheid met onder meer ons vitaliteitsprogramma a.s.r. Vitality en andere preventieve initiatieven. Zodat arbeidsongeschiktheid hopelijk minder vaak voorkomt. Belangrijk, want daar wordt iedereen beter van.’