‘IntenCity is onze showcase’ 

In de Franse stad Grenoble staat IntenCity, het ​grid-interactieve ​vlaggenschip van energietechnologiebedrijf Schneider Electric. Het werd vijf jaar geleden opgeleverd en is wat je noemt hypermodern. Het wekt zelf energie op en staat in verbinding​ ​met het elektriciteitsnetwerk. ‘En het is zeer prettig om in te werken’, zegt Abdelghani Chaib, IntenCity Innovation Hub Manager.  

Hij kan het weten, want hij is een van de​​ circa 2.000 werknemers van IntenCity. ‘Het is heel comfortabel. Licht en temperatuur passen zich automatisch aan als je een ruimte binnenkomt. Maar je kunt het ook zelf aanpassen, bijvoorbeeld de temperatuur hoger zetten. Als je de ruimte verlaat, gaat de temperatuur na twintig minuten weer terug naar de basisstand.’ 

Zelfvoorzienend  

IntenCity is ​een grid-interactief gebouw​. Het praat als het ware met het elektriciteitsnetwerk, om de vraag naar stroom en het stroomaanbod met elkaar in balans te brengen. Gebouwbeheersystemen zorgen voor efficiënt gebruik van energie. Daarnaast sturen ze niet alleen het gebruik van energie aan, ze regelen ook het opwekken ervan – via zonnepanelen, windturbines en aardwarmte – én ze zorgen dat het wordt opgeslagen in batterijen. Chaib: ‘Via slimme software kunnen we energievraag en -aanbod op elkaar afstemmen. In Frankrijk werken we met EcoWatt, een nationaal kleurensysteem dat laat zien of er een stroomtekort wordt verwacht of juist niet. Bij de kans op een stroomtekort helpen wij door tijdelijk meer stroom uit onze batterijen te gebruiken. Als het nodig is, kunnen we zelfs zo’n twee uur volledig zelfvoorzienend doordraaien.’ 

Grote wens 

IntenCity is inmiddels vijf jaar in gebruik. Tien jaar geleden startte Schneider Electric met de plannen voor het gebouw. ‘We hadden onder meer door een overname zestien kantoren in en om Grenoble. Dat werkte niet efficiënt en het was onnodig vervuilend.’ Alle medewerkers onderbrengen in één pand, was het plan. Het was vanaf de start duidelijk dat dat pand in Grenoble moest staan, de stad waar Schneider’s voorloper Merlin Gerin in 1920 werd opgericht en in 1992 werd opgenomen in Schneider Electric. ‘We hebben onze wortels in deze stad. IntenCity bevestigt dat.’ 

Schneider Electric is eigenaar van de grond waar IntenCity is gebouwd. Dat maakte de keuze voor nieuwbouw eenvoudig. ‘Het pand staat op een stuk grond tussen twee rivieren. Er zijn daar ook veel scholen, onderzoekscentra, innovatieve bedrijven en startups. Door ons daar te vestigen, konden we de banden met al die partijen aanhalen. Dat was een grote wens van ons.’ Een ander doel bij de bouw was een prettige werkomgeving creëren voor medewerkers, die dan bovendien niet meer steeds tussen de locaties zouden hoeven reizen. 

Zeer duurzaam 

Hoewel het grid-interactieve karakter van IntenCity niet uit nood van netcongestie geboren is, was wel van meet af aan duidelijk dat het gebouw een paradepaardje moest worden met alle technologische oplossingen die Schneider Electric in huis heeft. ‘IntenCity is onze showcase. Hier kunnen we onze klanten zien wat we te bieden hebben en hoe we ze kunnen ondersteunen in hun streven naar duurzaamheid.’ Want dat is IntenCity namelijk ook: een zéér duurzaam gebouw. Op jaarbasis wekt het twee derde deel op van het totaal aan energie dat het pand verbruikt. ‘Dat is als je ook het bedrijfsrestaurant, de laboratoria en IT-ruimtes meetelt. In de zomer, als we via de zonnepanelen meer stroom opwekken, zijn we zelfvoorzienend.’  

Levend ecosysteem 

Chaib deelt nog wat cijfers: het pand verbruikt alles bij elkaar op jaarbasis 41 kWh per m². Als je het bedrijfsrestaurant, de laboratoria en IT-ruimtes niet meeneemt in die berekening is dat zelfs maar 20 kWh per m² op jaarbasis. ‘Daarmee voldoen we aan de regelgeving voor nieuwbouw in Frankrijk, maar we hebben ons doel van 37 kWh per m² per jaar nog niet gehaald. Daar zijn we nog mee bezig. We hebben meer dan 2.400 sensoren in het pand die elke tien minuten 60.000 metingen doen. Die sensoren zijn trouwens recent vervangen door nieuwe, slimmere exemplaren. Daardoor leren we elke dag weer nieuwe dingen over hoe het gebouw zich gedraagt en hoe het reageert op verschillende omstandigheden. Je moet het pand zien als een soort levend ecosysteem. Het is bijna alsof je een mens leert kennen.’ 

Geen onnodige uitstoot 

Het energieverbruiksdoel van 37 kWh per m² per jaar vormde een van de uitgangspunten bij het ontwerpproces, dat bijna twee jaar in beslag nam. Het pand werd eerst in een digital twin gebouwd: een digitale kopie, die precies laat zien hoe het gebouw zich zal gedragen onder verschillende omstandigheden. ‘Toen bleek bijvoorbeeld dat we 4000 m² aan zonnepanelen nodig zouden hebben. Er passen er meer op het dak, maar we wilden geen onnodige uitstoot veroorzaken. Als je de CO₂-uitstoot van een gebouw bekijkt over de gehele levensduur, dan vormt het bouwproces daarvan namelijk de hoofdmoot.’ Niet alleen Schneider Electric committeerde zich aan het doel van 37 kWh per m² per jaar, het vroeg dat ook van de architect en de aannemer. Op straffe van boetes deden zij extra hun best om dat doel te halen. ‘Ze besteedden veel meer aandacht aan materiaal, constructie en het in gebruik stellen. Dat duurde zes maanden: ze testten alles.’ 

Optimale keuze 

Een van de technische snufjes in het gebouw is de Ecostruxure Microgrid Advisor. Die heeft een belangrijke rol in de verdeling en het gebruik van de opgewekte energie. De software volgt daarbij vastgelegde regels. De eerste regel is dat IntenCity de opgewekte stroom zo veel mogelijk direct zelf gebruikt. Is er een overschot, dan volgt de tweede regel: het opladen van de batterijen, die in totaal een capaciteit hebben van 300 kWh. Zijn die vol, dan levert IntenCity terug aan het net. Daarvoor heeft Schneider Electric een tarief afgesproken met de energieleverancier. ‘Al deze variabelen hebben we in de software ingevoerd, die met behulp van AI de optimale keuze maakt. We kunnen we dat allemaal live volgen in onze systemen.’  

Gezond verstand 

Maar het is niet alleen AI die het energieverbruik optimaliseert. Ook het gezonde verstand speelt nog steeds een rol. Bijvoorbeeld door op hele rustige momenten, zoals tussen kerst en nieuwjaar, medewerkers in één deel van het gebouw te laten werken. ‘Dat deel verwarmen en verlichten we. De rest van IntenCity niet. Die is in een soort winterslaap.’ Het managen en onderhouden van al die technologie is een niet te onderschatten taak, benadrukt Chaib. ‘De techniek is zeer complex. Onze facility manager zit de hele dag achter zijn scherm alle systemen in de gaten te houden om zijn team te kunnen aansturen. Die functie is dus echt geëvolueerd ten opzichte van voorheen.’ 

Regie 

Een cruciale factor in het succes van het gebouw is de keuze om alleen elektra als energiebron te gebruiken. Dat verbruik valt namelijk heel precies te meten en te sturen. ‘Bij Schneider Electric zeggen we altijd: digitalisering plus elektra is duurzaamheid.’ Als aanvulling op de keuze voor elektra eiste Schneider Electric de regie tijdens de bouw over de verschillende gebouwmanagementsystemen, zoals verwarming en koeling. ‘Wij hebben alle specificaties bepaald. Daardoor konden we onze eigen technologieën laten installeren, ondanks het feit dat we geen eigenaar zijn van het pand. Dat zijn namelijk de investeerders aan wie we het tijdens de bouw hebben verkocht en van wie wij het nu huren.’ 

Wat kost dat? 

De afgelopen vijf jaar heeft Chaib al heel wat klanten en andere bezoekers rondgeleid door het pand. Er is één vraag die bij elk bezoek terugkomt: wat kost het nou om een pand met zoveel technologie te bouwen? Chaib glimlacht. ‘Die vraag beantwoord ik altijd vrij uitgebreid. Het korte antwoord is dat je bouwkosten ongeveer 10 procent hoger zijn dan bij een conventioneel pand. Maar er zitten natuurlijk ook andere kanten aan het verhaal. Bijvoorbeeld dat je dankzij die extra 10 procent wel veel minder energie verbruikt. Wij zitten alles bij elkaar nu op 41 kWh per m² per jaar. Voor een gemiddeld Europees gebouw is dat meer dan 300 kWh per m² per jaar. Je verdient die investeringen dus terug. Hoe​ ​lang dat duurt, hangt een beetje af van de energieprijs. Als die hoog is, zoals tijdens de energiecrisis door de oorlog in Oekraïne, is de terugverdientijd korter. Bij normale tarieven, zoals nu het geval is, is het ongeveer vijf jaar.’ Maar, zegt Chaib, voor Schneider Electric is de kostenvraag niet relevant. ‘Wij hebben dit pand gebouwd om te laten zien wat we kunnen, als onderdeel van onze strategie. Zoals ik al zei, het is onze showcase.’