Van dealerbedrijf naar energieregisseur: BEST Trucks zet met Eneco in op slimme energiesturing

Een voorloper in de transitie naar duurzame mobiliteit, zo mag BEST Trucks uit Barendrecht wel genoemd worden. De officiële DAF-dealer met meerdere vestigingen in Nederland en Duitsland scoort hoge ogen met zijn energiebeleid. Directeur-eigenaar Ronald Janssen vertelt hoe zijn bedrijf de stap zette naar een eigen microgrid en een nauwe samenwerking met Eneco.

BEST Trucks is een toonaangevende totaalpartner voor de verkoop en het onderhoud van DAF-trucks. Het bedrijf ondersteunt transport- en logistieke ondernemingen met service, reparatie en leaseoplossingen, en heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een kennispartner in de elektrificatie van wagenparken. ‘Ik ben eigenlijk een energieman geworden’, zegt Ronald Janssen met een glimlach. ‘Iedereen wil weten hoe we dit doen. Zelfs concurrenten uit China zijn hier komen kijken. Maar eerlijk, zo bijzonder is het wat mij betreft niet. Het draait vooral om gezond verstand.’ 

Van dealerbedrijf naar energieregisseur 

Die koers kwam niet uit de lucht vallen. Janssen ziet de markt snel veranderen. ‘Fabrikant DAF startte twee jaar geleden met de productie van elektrische trucks. Mooi initiatief, maar die moesten 8 tot 14 uur aan de stekker. Dat vond ik onwerkbaar’, aldus Janssen. ‘Tegelijkertijd lagen er bij ons 750 zonnepanelen op het dak, maar de opbrengst daarvan konden we nauwelijks benutten. Terugleveren leverde weinig op en er kwamen transportkosten bovenop. Ik wilde mijn overcapaciteit aan zonne-energie behouden én mijn trucks snel kunnen laden. Dat werd de kern van onze zoektocht.’ 

Microgrid als oplossing

In december 2023 nam BEST Trucks een microgrid in gebruik: een slim lokaal energienet waarin de zonnestroom wordt gekoppeld aan batterijen en laadfaciliteiten. ‘De overschotten van onze zonnepanelen slaan we op in batterijen’, legt Janssen uit. ‘Vanuit die batterijen laden we onze elektrische trucks via snelladers. Dat is de enige manier om binnen redelijke tijd te kunnen laden.’ De eerste batterij had een capaciteit van 480 kWh. Inmiddels is die vervangen door een pakket van 3,2 MWh. Janssen: ‘De technologie ontwikkelt zich razendsnel. Net als bij microchips: de capaciteit verdubbelt, de prijs halveert. Wat een jaar geleden state-of-the-art was, is nu alweer achterhaald.’ 

Profiteren van prijsschommelingen  

Om het systeem optimaal te benutten, zocht BEST Trucks samenwerking met Eneco. ‘Toen ze zagen wat we gebouwd hadden, waren ze direct enthousiast.’ Eneco koppelde het microgrid aan de Virtual Power Plant (VPP), een platform waarmee het energiebedrijf aangesloten installaties slim kan aansturen. Via de VPP worden vraag, aanbod en opslag van energie continu op elkaar afgestemd. ‘Energie wordt tegenwoordig per kwartier verhandeld’, zegt Janssen. ‘Er zijn momenten waarop stroom gratis of zelfs negatief geprijsd is. Dan laad ik mijn batterijen op. Op andere momenten lever ik terug. Zo maken we optimaal gebruik van prijsschommelingen. Want één ding weet ik wel: we hebben in Nederland geen tekort aan energie, alleen op bepaalde momenten.’ 

Netcongestie praktisch opgelost 

De samenwerking laat zien hoe bedrijven zelf een bijdrage kunnen leveren aan de oplossing van netcongestie. ‘Iedereen heeft een aansluiting, maar die wordt maar een deel van de dag benut’, stelt Janssen. ‘Met batterijen kun je dat gebruik spreiden. Je laadt op wanneer er ruimte is op het net en gebruikt de energie later. Zo ontlast je het systeem.’ Eneco gebruikt de batterijcapaciteit van BEST Trucks bovendien als tijdelijke buffer. ‘Als de markt onstabiel is, kan Eneco energie bij ons opslaan. Daar krijgen wij uiteraard een vergoeding voor. Zo ontstaat er een nieuwe vorm van samenwerking tussen energieproducent en verbruiker.’ 

Voordelen van slimme energiesturing 

De voordelen van deze aanpak zijn concreet. Dankzij de slimme sturing van Eneco blijft BEST Trucks binnen het afgesproken lever- en terugleververmogen, wat boetes van de netbeheerder voorkomt. Bovendien kan het bedrijf verder elektrificeren zonder de netaansluiting te verzwaren. Iets wat een belangrijk voordeel is nu netcongestie voor veel bedrijven een rem vormt. ‘Wij kunnen onze eigen trucks én die van derden laden tegen het laagst mogelijke tarief’, zegt Janssen. ‘We halen maximale waarde uit onze zonnestroom, zonder afhankelijk te zijn van wisselende teruglevertarieven.’ 

Ook financieel biedt het systeem perspectief. BEST Trucks koos voor een flexibel contract met Eneco waarbij winst en risico’s worden gedeeld. ‘Eneco heeft de kennis van de energiemarkt; ik breng de infrastructuur. Dat werkt goed.’ 

Van kostenpost naar verdienmodel 

Voor Janssen is verduurzaming allang geen kostenpost meer, maar een integraal onderdeel van de bedrijfsstrategie. ‘We zijn inmiddels nagenoeg energieneutraal. Onze energienota is drastisch gedaald. De volgende stap is de overstap op warmtepompen, zodat we volledig gasloos kunnen werken. Het is simpel: hoe meer je zelf regelt, hoe minder je betaalt.’ Daarnaast levert de eigen energievoorziening nieuwe inkomsten op. ‘We laden niet alleen onze eigen trucks, maar ook voertuigen van derden. Bovendien kunnen we onze batterijcapaciteit inzetten op de energiemarkt. Dat levert een nieuw verdienmodel op.’ 

Bij de inrichting van het systeem werkte BEST Trucks samen met meerdere partijen, waaronder iWell (batterijen) en Siemens Energy (techniek). De keuze voor Eneco als hoofdpartner lag voor de hand. Janssen: ‘Iedereen wilde de sleutel van het systeem: de software. Maar ik heb gekozen voor Eneco. Zij leveren onze energie en regelen de sturing. Dat houdt het overzichtelijk. Je wilt niet tussen verschillende partijen heen en weer worden gestuurd.’ 

Leren van de energiemarkt 

De samenwerking met Eneco bracht ook kennis. ‘Ik heb geleerd hoe de energiemarkt werkelijk werkt’, aldus Janssen. ‘Eneco weet een dag van tevoren wanneer er overschotten zijn of tekorten dreigen. Die informatie is goud waard. Daarmee kun je slim sturen op prijs en capaciteit.’ De inzichten hielpen hem de businesscase verder te verbeteren. ‘Door op de juiste momenten te laden en te ontladen, kun je de terugverdientijd van de batterij aanzienlijk verkorten. Zo wordt investeren in energieopslag economisch aantrekkelijk.’ 

Innovatie als continu proces 

Wat begon als een technische proef groeide uit tot een strategisch model voor alle vestigingen van BEST Trucks. Nieuwe locaties worden standaard uitgerust met zonnepanelen, batterijen en energiemanagement. ‘In Dordrecht bouwen we binnenkort een nieuw pand. Daar doen we straks hetzelfde als in Barendrecht en Oude Tonge. We willen volledig zelfvoorzienend zijn.’ Janssen ziet het als een logische stap in een sector die onder druk staat. ‘De transportmarkt is volwassen, de marges zijn beperkt en de energietransitie vraagt enorme investeringen. Dan moet je creatief zijn en de regie nemen. Als meer bedrijven deze stap zetten, kan Nederland de energietransitie versnellen zonder dat het net overbelast raakt.’ 

Bredere impact 

De aanpak van BEST Trucks past in een bredere ontwikkeling waarin bedrijven niet alleen energie verbruiken, maar ook produceren en tijdelijk opslaan. Daarmee kan het bedrijf vraag en aanbod beter balanceren en congestieproblemen helpen verminderen. Voor de deelnemende bedrijven levert dat tastbare voordelen op: geen boetes voor overschrijding van het gecontracteerde vermogen, geen wachttijd op uitbreiding van de netaansluiting, lagere laadkosten voor eigen en externe voertuigen en optimale benutting van zonnestroom, ook bij negatieve teruglevertarieven. 

Technologische versnelling 

Het laadplein van BEST Trucks is uitgerust met snelladers van Heliox, die momenteel tot 360 kW leveren en kunnen worden opgewaardeerd naar 750 kW. ‘Volgend jaar komt er zelfs een aansluiting van 1 megawatt’, zegt Janssen. ‘Dan laad je een truck bijna net zo snel als je nu tankt met diesel. Dat is de toekomst.’ De ontwikkelingen gaan snel, maar vragen ook om investeringen. ‘De koeling van de laadkabels bleek bij hoge vermogens nog een beperking. Inmiddels is dat grotendeels opgelost. De laadtijden gaan steeds verder omlaag.’ 

Nieuwe competenties

De transportwereld staat op een kantelpunt, is de conclusie van Janssen. ‘We weten niet waar we heen gaan. De markt is volwassen, de marges staan onder druk en we moeten creatief blijven en meebewegen om uitdagingen als elektrificatie het hoofd te kunnen bieden. Maar: er zijn zeker ook kansen. De actieradius van elektrische trucks verdubbelt binnen een paar jaar. En dat geldt dus óók voor de laadsnelheid.’ 

Ondernemen in de energietransitie 

De oplossing die Janssen bedacht om zonnepanelen, batterijopslag en snelladers te combineren tot een zelfstandig microgrid waarmee hij elektrische vrachtwagens razendsnel en voordelig kan opladen, wordt nu breed gedragen. ‘Ik heb geen technische achtergrond’, zegt hij nuchter. ‘Ik ben van huis uit een financiële man. Maar ik wilde twee dingen: mijn eigen energie behouden en mijn vrachtwagens snel kunnen laden. Als ondernemer moet je vooruitkijken en niet afwachten tot anderen iets gaan bedenken. Dat is gelukt.’ Hoe vat hij het zelf samen? ‘Pats-boem’, zegt Janssen met een glimlach. ‘Zo voelt het. Twee problemen opgelost in één klap: ik kan snel laden én gebruikmaken van mijn eigen energievoorraad. Dat alles gekoppeld aan Eneco’s slimme sturing maakt dat er nu weer volop nieuwe kansen voor mijn bedrijf liggen.’