Slimme energiesturing maakt opwek, opslag en verbruik van stroom rendabel voor Van der Pol

Door opwek, verbruik en opslag van energie als één systeem te benaderen én slim te sturen, is verduurzaming voor Palletbedrijf van der Pol niet alleen haalbaar, maar ook rendabel. ‘Verduurzaming is voor ons niet puur een ideologisch verhaal, maar een manier om grip te krijgen op kosten en continuïteit’, aldus eigenaar Robert van der Pol. Samen met Eneco bouwt hij aan een betrouwbaar, duurzaam en toekomstbestendig energiesysteem.

Energie is voor steeds meer ondernemers een strategisch vraagstuk in plaats van een losse kostenpost of een jaarlijkse verplichting. Wie vandaag wil elektrificeren, krijgt te maken met netcongestie, piekprijzen en onzekerheid over de toekomst. Palletbedrijf van der Pol laat zien dat het ook anders kan. Door grip te creëren op energiekosten en ruimte te maken voor verdere elektrificatie. Maar ook door een businesscase die ook op de lange termijn sluitend is, voor de onderneming én hun omgeving. Niet voor niets kreeg het bedrijf uit Woensdrecht als eerste uit hun gemeente een Groene Pluim.

Koploper in verduurzaming

Het palletbedrijf produceert jaarlijks circa 500.000 pallets en 40.000 kisten voor klanten over de hele wereld. Wat op het eerste gezicht een traditioneel maakbedrijf lijkt, blijkt in de praktijk een koploper in verduurzaming en langetermijndenken. ‘Wij bestaan al meer dan vijftig jaar’, zegt Van der Pol. ‘Mijn opa is het bedrijf gestart, mijn vader heeft het voortgezet en de afgelopen twaalf jaar run ik het. Dan denk je automatisch niet in kwartalen, maar in generaties.’ Die langetermijnblik is volgens hem onlosmakelijk verbonden met verduurzaming. Niet als ideologisch doel, maar als voorwaarde om het bedrijf toekomstbestendig te houden.

Meer stroom, minder fossiel

De duurzaamheidsstappen van Van der Pol begonnen al in 2003. In dit jaar werd het bedrijf volledig gasloos. In 2014 volgde de volgende stap: zonnepanelen. ‘Toen was de terugverdientijd zeven jaar. Mensen verklaarden me voor gek. Tijdens corona bleek ineens hoe waardevol die keuze was. Anderen moesten nog beginnen, wij hadden onze vaste lasten al gedrukt.’ Inmiddels liggen er zo’n 1.400 zonnepanelen op het dak van het bedrijf. Elektrificatie van het wagenpark volgde vanzelf. Intern transport gebeurt al jaren elektrisch en recent is ook de eerste elektrische vrachtwagen geleverd. ‘We gebruiken ongeveer 600.000 kilowattuur per jaar’, zegt Van der Pol. ‘Met de elektrische vrachtwagen komt daar zo’n 100.000 kilowattuur bij. Maar daar staat tegenover dat we diesel vervangen. Je zit in een transitiefase: meer stroom, minder fossiel.’

Netcongestie als realiteit

Zoals zoveel ondernemers loopt Van der Pol tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. ‘Onze aansluiting is fysiek zwaar genoeg, maar het contractvermogen niet. Verzwaren is simpelweg niet mogelijk.’ Juist daarom werd de stap naar een batterij onvermijdelijk. ‘We wilden al langer een batterij, maar op basis van alleen eigen verbruik krijg je die niet rendabel’, zegt hij. ‘De terugverdientijd is dan veel te lang.’ De oplossing kwam pas toen opwekking, verbruik, opslag en marktwerking in één systeem bij één leverancier werden gebundeld.

Eén integraal model

Die systeembenadering vond Van der Pol bij Eneco, waar hij al jaren klant is. Toen het energiecontract afliep, legde Van der Pol zijn plannen bij hen op tafel. ‘Ik heb gezegd: ik wil verlengen, maar ik wil ook weten wat er mogelijk is met een batterij. Wat kunnen jullie daarin betekenen?’ De oplossing zat volgens Eneco niet alleen in techniek, maar vooral in regie. Van der Pol: ‘In het verleden werkte je met vier of vijf partijen: één voor de batterij, één voor de aansturing, één voor het contract, één voor de businesscase. Als dan één aanname niet klopt, valt alles uit elkaar en klopt het rekensommetje niet meer. Nu hebben we één partij met een sluitende businesscase.’

Die businesscase is concreet. Van der Pol: ‘De batterij is volgens onze berekening binnen drie jaar terugverdiend. Dat staat zwart-op-wit op papier. En zelfs als het vier jaar wordt, is dat geen probleem: het contract loopt vier jaar.’ Deze zekerheid gaf de doorslag. ‘We krijgen een gegarandeerde opbrengst per jaar. Daardoor durfde ik de investering wel aan te gaan.’

Slimme energiesturing

De kern van het nieuwe batterijsysteem zit in slimme energiesturing. Overdag opgewekte zonne-energie wordt opgeslagen en ingezet op de momenten dat het bedrijf die het hardst nodig heeft. Van der Pol: ‘Het idee is dat we onze overschotten overdag opslaan en ’s avonds gebruiken, bijvoorbeeld voor het laden van de elektrische vrachtwagen.’

Daarnaast wordt de batterij ingezet voor flexibiliteit op het net. ‘Als er tekorten zijn, kan Eneco energie uit onze batterij inzetten. Bij overschotten wordt de batterij juist geladen. Daarbovenop is er nog een variabele opbrengst, afhankelijk van de markt.’

Die sturing voorkomt ook inefficiënt gedrag. ‘Met een “gewoon” systeem zou je de vrachtwagen vrijdagmiddag vol laden tegen hoge tarieven. Met slimme sturing kan het zomaar zijn dat je op zondag betaald krijgt om te laden. Dan verdien je eigenlijk twee keer aan zo’n elektrische vrachtwagen.’

Meer dan geld alleen

Hoewel de financiële voordelen evident zijn, draait het voor Van der Pol om meer. Hij ervaart bijvoorbeeld ook hoe de slimme energiesturing van Eneco een sleutelrol speelt om onzekerheid in de energiemarkt te vertalen naar zekerheid. ‘Verduurzaming geeft stabiliteit. Ik weet nu voor vier jaar wat mijn energiekosten zijn. Met diesel weet je dat nooit.’ En er speelt ook nog een maatschappelijke component. Het bedrijf ligt aan de rand van de dorpskern van Woensdrecht. Van der Pol: ‘Wij hebben een eigen transformator en kunnen makkelijker terugleveren. Maar als wij maximaal terugleveren, vallen bij mensen in de buurt de omvormers uit. Met de batterij ontlasten we het net en helpen we de buurt. Dat doen we graag, want we hebben een goed contact met onze nabije omgeving.’

Natuurgebied de Brabantse Wal

Die verbondenheid met de omgeving is voor Van der Pol vanzelfsprekend. ‘We zitten hier in de Brabantse Wal’, zegt hij. ‘Dat is een natuurgebied waarbij de uitstoot van stikstof onder druk staat. Minder uitstoot van ons bedrijf is ook in het belang van de gemeente.’ Toekomstige plannen richten zich daarom op verdere elektrificatie van warmte. ‘Misschien een elektrische boiler als back-up, minder biomassa, meer elektrisch. Dan kun je zelfs extra zonnepanelen leggen om die warmte duurzaam op te wekken.’

Energie als strategisch speerpunt

Het verhaal van Van der Pol laat zien dat verduurzaming goed werkt als je energie als systeem benadert. Niet als losse zonnepanelen, een losse batterij of een los contract, maar als een integraal model waarin opwek, verbruik, opslag en bewegingen in de markt slim samenkomen. ‘Als je energie als losse onderdelen bekijkt, blijf je lapmiddelen inzetten’, zegt Van der Pol. ‘Als je energie daarentegen als systeem ziet, wordt het een strategisch speerpunt dat bijdraagt aan je business.’ Met de kennis en oplossingen van Eneco heeft Van der Pol dat systeem ingericht. Niet alleen ecologisch verantwoord, maar ook economisch en maatschappelijk aantrekkelijk. Van der Pol: ‘Het is een investering, ja. Maar wel één die rendement oplevert, zekerheid biedt, de omgeving ontlast en je bedrijf klaar maakt voor de toekomst.’

Gedragsverandering

Voor ondernemers die nog aarzelen, heeft Van der Pol een nuchter advies. ‘Het grootste rendement zit vaak in energiebesparing. Dat vraagt niet altijd om investeringen, maar vooral om gedragsverandering.’ Hij noemt simpele voorbeelden: verlichting uit, deuren dicht, installaties automatisch uitschakelen in pauzes. ‘Onze fabriek is bijvoorbeeld computergestuurd. Als de zon schijnt, gaat een deel van de verlichting uit en afzuiginstallaties en perslucht vallen stil in de pauzes. Dat bespaart op jaarbasis enorm veel energieverbruik.’ Volgens hem wordt het effect vaak onderschat. ‘Een uurtje per dag lijkt niks, maar bij grote verbruikers telt dat hard op. Als je minder verbruikt, hoef je ook minder op te wekken. Dat maakt investeringen overzichtelijker. Pas daarna zet je grotere stappen.’